Het gezicht van de Zwijndrechtse schutter was meteen overal te zien

Opsporingslijst Een paar uur na de dodelijke schietpartij in Zwijndrecht besloot justitie de volledige naam en foto van de verdachte te verspreiden. Dat gebeurt zelden.

De plaats delict, winkelcentrum Walburg in Zwijndrecht, waar zaterdagmiddag een vrouw werd doodgeschoten en haar dochter zwaar gewond raakte.
De plaats delict, winkelcentrum Walburg in Zwijndrecht, waar zaterdagmiddag een vrouw werd doodgeschoten en haar dochter zwaar gewond raakte. Foto Jeffrey Groeneweg/ANP

Een uitzonderlijke klopjacht op een levensgevaarlijke man. Zo omschrijft een woordvoerder van het Rotterdamse Openbaar Ministerie de nu al drie dagen durende zoektocht naar de 49-jarige Minh N. V. De in Rotterdam woonachtige man van Vietnamese afkomst wordt ervan verdacht afgelopen zaterdagmiddag op twee vrouwen te hebben geschoten bij winkelcentrum Walburg in Zwijndrecht. Een 66-jarige vrouw verloor hierbij het leven. Haar 38-jarige dochter, de ex-partner van de vermoedelijke schutter, ligt zwaargewond in het ziekenhuis.

„Een heel groot team van de politie is 24/7 bezig met het zoeken naar deze man”, zegt het OM. „Er is ons heel veel aan gelegen deze vuurwapengevaarlijke man zo snel mogelijk binnen te halen.”

De verdachte komt al twintig jaar in aanraking met justitie en politie wegens het plegen van onder meer gewapende overvallen, dreiging met geweld en het beroven van geldlopers waarbij tonnen zijn buitgemaakt. Hij is ook al enkele keren veroordeeld tot onvoorwaardelijke celstraffen.

Omdat de voortvluchtige Minh tot grof geweld in staat wordt geacht, heeft de Rotterdamse hoofdofficier van justitie Hugo Hillenaar al een paar uur na de schietpartij in Zwijndrecht het besluit genomen een foto en de volledige naam van de verdachte op de nationale opsporingslijst te zetten. Dat is in Nederland een zeer ongewone stap die alleen een hoofdofficier van justitie kan nemen.

„De inbreuk op de privacy van een verdachte of veroordeelde wordt hierbij gerechtvaardigd door het grote maatschappelijke belang van een snelle aanhouding en het eventueel voorkomen van nieuwe strafbare feiten”, zegt een woordvoerder van justitie.

Maandag maakte de politie bekend dat Minh waarschijnlijk zijn eerste vluchtauto heeft ingewisseld voor een Skoda Octavia. Die werd dinsdag gevonden in Rotterdam. Vanwege zijn talent vaak uit handen van politie te blijven, luistert de man naar de bijnaam Lucky.

Ontsnapten

Het openbaren van namen in zogeheten ‘urgente politieberichten’ is de afgelopen vier jaar ongeveer tien keer gebeurd, zegt een zegsman van de Nationale Politie. Het gebeurt meestal bij mensen die van moord worden verdacht of bij gedetineerden die aan hun tbs-behandeling zijn ontsnapt. Van de tien personen die sinds 2019 met naam en toenaam zijn gezocht, werden er acht opgepakt.

Van een 41-jarige man uit Arnhem die verdacht werd van het op straat doden van zijn vriendin werd vorig jaar ook de identiteit bekendgemaakt. Hij werd twee weken later dood gevonden in de Rijkerswoerdse Plassen bij Arnhem.

Het bekendste geval van de openbaarmaking van de identiteit van een moordverdachte deed zich voor in augustus 2018. Toen maakte de politie in Limburg bekend de 55-jarige Jos B. te verdenken van de moord op de 11-jarige Nicky Verstappen, twintig jaar eerder. Een foto en de volledige naam van de man uit Simpelveld werden publiek gemaakt. Vier dagen later werd Jos opgepakt in Spanje. Een Nederlandse toerist had hem gezien, in de buurt van Barcelona. De man is intussen veroordeeld tot zestien jaar cel.

Op de Nationale Opsporingslijst van de politie voor de grootste gangsters die justitie in Nederland zoekt, staan nu 25 verdachten. Vorig jaar werden zeven personen aan die lijst toegevoegd. Daarop staan veroordeelde moordenaars, grote drugshandelaren, en ook drie mannen die veroordeeld zijn voor hun rol bij het neerhalen van vlucht MH17 boven Oe-kraïne.

De bekendste Nederlandse voortvluchtige verdachte is de 31-jarige Jos L. De politie ziet deze man, met als bijnaam Bolle Jos, als „een van de hoofdrolspelers in de internationale cocaïnehandel”. Hij houdt zich waarschijnlijk in het buitenland op, mogelijk in Turkije.

Veiligheid van burgers

„In de afweging met de inbreuk op de privacy zijn de opsporingsbelangen in ernstige geweldszaken en de veiligheid van burgers de afgelopen tien jaar zwaarder gaan wegen”, zegt de hoofdofficier van justitie in Noord-Nederland, Diederik Greive. Hij is bij het Openbaar Ministerie landelijk portefeuillehouder opsporingsberichtgeving.

Lees ookHoe Bolle Jos een prominente cocaïnemaffioso werd

Het keerpunt in de afweging van belangen deed zich voor na een gewapende overval op juwelierszaak Lapidee in Den Haag in 2012. De 47-jarige juwelier Ruud Stratmann werd bij die beroving door de overvallers doodgeschoten. De twee overvallers konden worden opgepakt omdat justitie vrij snel na het incident beelden van bewakingscamera’s had vrijgegeven.

De advocaten maakten daar tijdens de strafzaak bezwaar tegen. Het vrijgeven van beelden en het naar buiten brengen van personalia zou „belemmerend werken op de resocialisatie” van de overvallers. Dat zou tot een lagere straf moeten leiden.

De rechtbank was het daar niet mee eens. De keuze van het OM om beelden en personalia te openbaren was „begrijpelijk” in een zaak die voor „grote beroering” had gezorgd.

Het was de Haagse rechtbank wel opgevallen dat de beelden via internet en sociale media „heftige, kwetsende en weinig genuanceerde reacties” hadden opgeroepen. Dat is inderdaad niet goed voor de resocialisatie. „Maar dit is inherent aan de huidige tijd”, aldus de rechters. De verdachten hadden hierop bedacht kunnen zijn toen ze met snode plannen aanbelden bij de juwelierszaak.