Recensie

Recensie Theater

Strenge armen, frivole voeten in ‘Silenzio’

Dans De tijd schrijdt onmerkbaar voort in Silenzio van LeineRoebana, waarin de vertroosting of bedreiging van de stilte wordt omgezet in een waaier van muziek en driftige dansimpulsen.

Silenzio van LeineRoebana.
Silenzio van LeineRoebana.

Stilte is de afwezigheid van geluid of beweging, aldus de Van Dale. In Silenzio, de nieuwe voorstelling van Andrea Leine en Harijono Roebana, is een breed spectrum van geluiden, ritmes en melodieën te horen en volgt de ene bewegingsimpuls na de andere, met soms, toch, een moment van verstilling, als ook het vaak rusteloze spel van celliste Ketevan Roinishvili en accordeoniste Renée Bekkers tot rust komt in de vertroostende fragmenten uit Josquins ‘Mille Regretz’. Dan is er tijd voor een stille omhelzing.

De moderne, westerse mens is de stilte ontwend. Stilte is bedreigend geworden, oorverdovend soms. En zoals zwart alle kleuren in zich heeft opgezogen, zo draagt de ‘stilte’ van Silenzio alle geluiden en bewegingen in zich: naast het melodieuze ‘Mille Regretz’ en, soms, het tongklakken en sissen van de dansers, ook de mystieke sfeer van Arvo Pärt in een transcript voor cello en accordeon van Fratres, het cellogeweld van George Crumbs Sonata voor Solo Cello (Toccata) en de clusters en klankvelden, het gesidder en gezucht van de trekzak in composities van Sofia Goebaidoelina.

In antwoord daarop is de choreografie afwisselend speels of koortsachtig gejaagd, met wel steeds die typerende kaarsrecht horizontaal of verticaal gestrekte armen waarmee de dansers als het ware hun plaats in de ruimte en tot elkaar bepalen. Soms heel concreet, als ze zich in hoeken van 90 graden tot elkaar opstellen. Maar zo streng als die armen zijn, zo frivool stuiteren de voeten heen en weer, soms voluit dwars door de ruimte, dan weer rechtstandig opspringend.

Fraai zijn de solo’s van Aika Goto die haar armen als de slinger van een klok haarscherp laat zwaaien. Bij wijze van refrein herhaalt zij het fragment tussen de voortdurend wisselende formaties. De opeenvolging daarvan komt niet altijd even logisch over. Dan gaan de ogen naar het achtertoneel, waar Emma Bogerd in ultra slow motion de vloer oversteekt. In haar witte kostuum gaat ze vooruit, voetje voor voetje, bijna onmerkbaar maar gestaag, zoals ook de tijd voortschrijdt. In stilte.