Boerenorganisaties zeer ontevreden over gesprek met Remkes, ‘maak je op voor hardste acties ooit’

Stikstof Vrijdag spraken de boerenorganisaties voor het eerst onder begeleiding van Johan Remkes met het kabinet. Remkes erkende dat er sprake is van „een stevige vertrouwenscrisis”.
Johan Remkes, die optreedt als gespreksleider, staat op na afloop van een verkennend gesprek van vertegenwoordigers van boerenorganisaties met een afvaardiging van het kabinet. Onder leiding van Remkes praten de partijen over de stikstofplannen van het kabinet.
Johan Remkes, die optreedt als gespreksleider, staat op na afloop van een verkennend gesprek van vertegenwoordigers van boerenorganisaties met een afvaardiging van het kabinet. Onder leiding van Remkes praten de partijen over de stikstofplannen van het kabinet. Foto Jeroen Jumelet / ANP

Boerenorganisaties zijn zeer ontevreden over het eerste overleg vrijdag met het kabinet, onder leiding van Johan Remkes. Henk Bleker van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) noemt het gesprek „mislukt” en stelt dat het kabinet „geen enkele handreiking doet”. Ook Farmers Defence Force en Agractie zijn ontstemd. FDF-Voorman Mark den Oever dreigt met „de hardste acties die FDF ooit gevoerd heeft”, omdat de kloof tussen de boeren en het kabinet volgens hem nog altijd onverminderd groot is.

Sjaak van der Tak, voorzitter van de grootste boerenlobbyclub LTO Nederland, zei na afloop van het overleg dat er weliswaar iets van beweging is gekomen in de stikstofonderhandeling, maar dat die vooralsnog onvoldoende is. „De bal ligt bij het kabinet”, zei Van der Tak. „Dat moet het vertrouwen van onze boeren en tuinders herstellen.”

Twitter avatar pimvandendool Pim van den Dool Farmers Defense Force en Agractie zijn ‘zeer teleurgesteld’ in gesprek. ‘Het geschonden vertrouwen is niet hersteld. Boeren zijn het zat, er is geen perspectief en duidelijkheid’. #stikstofoverleg https://t.co/08uDczqEML

Remkes erkende vrijdag dat er sprake is van „een stevige vertrouwenscrisis” tussen de agrarische sector en het kabinet, die volgens hem verder teruggaat dan de huidige stikstofdiscussie. De vertrouwensbreuk zou onder andere te maken hebben met een „gevoel van miskenning” en „zwalkend beleid”.

De eerste voorzichtige afspraken voor verder overleg zijn vrijdag gemaakt. Zo moeten ministers bijvoorbeeld een brede sociaaleconomische impactanalyse maken en beter onderbouwen waarom ze de stikstofuitstoot in de landbouwsector per 2030 gehalveerd willen hebben, iets dat eerst voor 2035 op de planning stond. Ook hoeven boeren volgens Remkes niet te vrezen dat hun individuele bedrijf rechtstreeks wordt geraakt door het ‘stikstofkaartje’, waarop de inkrimpdoelen per regio stonden aangegeven. Voor dat stikstofkaartje maakte premier Rutte na het overleg zijn excuses. Hij erkende dat het voor „grote verwarring” had gezorgd onder boeren en zei dat hij hierover beter zal communiceren, zo meldt persbureau ANP.

Lees ook dit interview met minister Van der Wal over stikstofprobleem: ‘Straks kunnen we geen schoon water meer uit de kraan drinken’

Na het gesprek van vrijdag komen er vervolggesprekken, met naast de boerenorganisaties ook de provincies, natuurorganisaties, brancheorganisaties en de levensmiddelensector - waar volgens Remkes ook over verdienmodellen gesproken gaat worden.

Lange uitloop door ‘goede sfeer’

De meeste boerenorganisaties, zoals de protestclubs Farmers Defence Force en Agractie, kondigden woensdagavond al aan niet plaats te nemen aan de onderhandelingstafel in het provinciehuis in Utrecht. Zij stuurden de LTO-voorman Van der Tak als vertegenwoordiger. Namens het kabinet zaten daar premier Rutte, minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof, VVD) en landbouwminister Henk Staghouwer (ChristenUnie).

Lees ook: Het overleg met Remkes is een kans én een risico voor LTO

Het persmoment na afloop van het gesprek, dat vrijdagmiddag om 13.30 uur zou worden uitgezonden, was in eerste instantie met een half uur uitgesteld. Volgens een woordvoerder van Remkes liep het overleg uit omdat „de sfeer zo goed is”. Maar zelfs over die sfeer zijn de twee partijen het niet eens. LTO liet via Twitter weten dat dit bericht „eenzijdig” is en dat het zich “nadrukkelijk” niet herkent in die verklaring. „Het is tekenend voor het optreden van de overheid afgelopen tijd; eenzijdig en zonder afstemming”, aldus de boerenorganisatie. Na een laatste rookpauze van gespreksvoorzitter Remkes begon het persmoment uiteindelijk om 14.45 uur, na een overleg van ruim vier uur.