Opinie

Pompen of verdrogen

Christiaan Weijts

Een tastbaar bewijs van de watercrisis tref ik aan boven de Bandijk, iets boven Deventer. Boven het wegdek hangt een verroeste buis, op twee hoge pilaren. Geelgeheste mannen van verhuurbedrijf Flexpumps hijsen de aansluitende buizen op hun plek op het laatste stuk oever naar de IJssel, geslonken tot een kwijnende stroom.

Recreatiefietsers stappen er voor af. Een man klimt zelfs een hek over om de waterinlaat van het gemaal van nabij te inspecteren. Vrouw er achteraan. Ja hoor, helemaal drooggevallen. „Minder als een meter boven NAP”, rapporteert hij opgewonden.

De buis is een onvervalste wasknijper-ducttape-oplossing, een ijlings geïmproviseerde bypass om de polder van Terwolde niet te laten verdorren.

Ben ik hier getuige van een van de eerste weldaden van het Managementteam Watertekorten (MTW)? Is dit het gezicht van code oranje en de bijbehorende rantsoenering van zoetwater volgens de ‘verdringingsreeks’?

Niet helemaal. Want volgens die officiële triage trekt de landbouw dan aan het kortste eind – categorie 4, en daarmee even onbelangrijk als waterrecreatie en binnenvisserij – maar in deze contreien is er geen lantaarnpaal zonder omgekeerde vlag te vinden, dus het lijkt me stug dat lokale MTW-leden het aandurven om de boeren in het achterland te laten uitdrogen.

Er zit schoonheid in het gegeven dat ondanks alle waterverdelingscommissies er in de praktijk gewoon ergens een stel roestige buizen aan elkaar wordt geschroefd. Dat ondanks alle jarenlange bijeenkomsten van zoetwaterstuurgroepen er bij alarmfase ‘feitelijk watertekort’ geen specifiekere instructies aan de bevolking komen dan een vrijblijvend vermaninkje over kinderbadjes en auto’s wassen. Het MTW-equivalent van wat bij het OMT het handenwassen en ellenbooghoesten was. Alle droogtebeleidstafels ten spijt zijn we bij het loeien van het alarm overgeleverd aan gezond verstand en houtjetouwtjes.

Al minstens vier jaar is bekend dat dit gemaal bij te lage waterstanden stilvalt. Toch zit er na al die jaren praten en protocolleren niets anders op dan de jongens van Flexpumps te bellen.

Het is pompen of verdrogen. Rond alle waterknooppunten zijn nu plots zulke panische bypass-operaties gaande, terwijl het droogte-infarct toch verre van onaangekondigd is.

Maar ja, een werkelijke remedie zou weleens het terugdringen van de grote zoetwaterslurpers kunnen zijn, landbouw en veeteelt. De gras- en maisvlaktes van deze streek veranderen in natuur, en zo het natuurlijke systeem herstellen van bassins, kreken, beekjes en kwellen.

Maar wie gaat dat vertellen in een streek waar je geen lantaarnpaal aantreft zonder een omgekeerde vlag?

Christiaan Weijts schrijft elke vrijdag op deze plek een column.