Kamer wil actie tegen escalerend boerenprotest

Kamerdebat Vrijwel eensgezind veroordeelde de Tweede Kamer het geweld van protesterende boeren. Kan een crisiscomité helpen?

Tweede Kamerleden Jan Paternotte (D66), Jesse Klaver (Groenlinks) en Gideon van Meijeren (FVD) tijdens het Kamerdebat.
Tweede Kamerleden Jan Paternotte (D66), Jesse Klaver (Groenlinks) en Gideon van Meijeren (FVD) tijdens het Kamerdebat. Foto Bart Maat/ANP

Het radicaliserende boerenprotest heeft partijen in de Tweede Kamer dichter bij elkaar gebracht. Waar met name rechts-conservatieve partijen eerder vooral begrip toonden voor de boosheid van de boeren, veroordeelden partijen van links tot rechts donderdagavond in een Kamerdebat de aanvallen op politieagenten en intimidatie van politici van de afgelopen dagen. „Verwerpelijk gedrag”, vond VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans, PvdA-leider Attje Kuiken zag „levensgevaarlijke gebeurtenissen die niets meer met het recht op demonstratie te maken hebben”.

SGP-leider Kees van der Staaij begrijpt de boerenwoede, maar wilde „glashelder” zijn in zijn veroordeling van geweld. „Met radicalisering belanden we in de chaos, en jaag je de rest van de samenleving tegen je in het harnas”, sprak hij tot de boeren.

PVV-voorman Geert Wilders zei dat volgens hem 99 procent van de boeren vreedzame burgers zijn, maar ook hij had een duidelijke oproep: „Blijf weg bij politici thuis. Laat hun gezinnen met rust. Laat de politie en hulpverleners met rust. Houd je aan de wet. Stop met intimideren. Stop met bedreigen.” Alleen Forum voor Democratie weigerde de „opstootjes” expliciet te veroordelen.

‘Vaak genoeg afstand genomen’

Caroline van der Plas (BBB) zei dat ze de afgelopen dagen op televisie en sociale media al vaak genoeg afstand had genomen van de gewelddadigheden. „Dat ga ik niet nog eens doen.” Die houding stelde D66-fractievoorzitter Jan Paternotte teleur, die juist had gehoopt dat de BBB-leider het podium van de Tweede Kamer zou gebruiken om boeren op te roepen maandag niet opnieuw het land plat te leggen. Van der Plas weigerde dat „op commando van D66” te doen. „Ik heb heel veel contact met boeren, die gesprekken gaan u verder niets aan”, zei ze.

Veel partijen vinden dat het kabinet te weinig doet tegen het escalerende protest. Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) vroeg minister Dilan Yesilgöz (Justitie, VVD) wat zij gaat doen om „een einde te maken aan deze volstrekte onaanvaardbare situatie”. De Kamer deed tal van suggesties, zoals het snel strafbaar stellen van het opzoeken van politici thuis, een verbod op trekkers bij demonstraties en het aanmerken van geradicaliseerde relschoppers als criminele groepering.

Als oplossing suggereerde het CDA de oprichting van een crisiscomité of verzoeningscommissie om het gesprek tussen overheid en boeren weer op gang te brengen. Volgens CDA-fractieleider Pieter Heerma is dit nodig „om de gemoederen te bedaren”. Linkse partijen hopen niet dat het doel om de stikstofuitstoot per 2030 te halveren ter discussie komt, rechtse partijen hopen dat die ruimte er wel is.

Premier Mark Rutte (VVD) noemde de geëscaleerde protesten „onacceptabel”. Hij zei dat het „helemaal niet gek is als je iemand kunt vinden die de gesprekken op gang wil helpen, binnen de doelstellingen en het tempo, om ook weer wat rust te brengen in de discussie”.

Interview politiechef Woelders pagina 6