Opinie

Wat te doen aan prestatiedruk?

Ben Tiggelaar

De prestatiedruk onder jongeren is hoog. Niet alleen de druk die ze ondervinden vanuit maatschappij, studie of werk, maar ook de pressie die ze van binnenuit voelen. Volgens het CBS ervaart ruim 60 procent van de jongeren tussen de 18 en 25 jaar vaak tot regelmatig interne prestatiedruk. Dit probleem speelt niet alleen in Nederland. Ook internationale tijdschriften over management en werk, zoals de Harvard Business Review, besteedden er de afgelopen weken aandacht aan.

Het gaat ook niet alleen om een coronaprobleem. Weliswaar leverde het verplichte thuiswerken voor veel jongeren problemen op. Denk aan: weinig contact met collega’s, te veel afleiding thuis, lastig om de weg te leren vinden in een organisatie. Maar de grote trend, naar meer prestatiedruk en een slechtere mentale gezondheid, is al jaren onderweg.

Vorige week luidde staatssecretaris Maarten van Ooijen de noodklok in een interview in Trouw. Volgens hem zijn we een „opgejaagde samenleving” geworden, waarin de lat „gigantisch hoog” ligt. Het kabinet roept werkgevers, scholen en maatschappelijke organisaties op te helpen die druk te verminderen.

Stel dat je denkt: best een serieus probleem, daar moeten we iets aan doen. Wat zijn dan een paar eerste stappen die je kunt zetten als werkgever?

1. Verdiep je in jongeren en hun uitdagingen.Volgens onderzoekers ervaren jongeren onder meer stress door de voortdurende onderlinge vergelijking via social media. De overstap van de beschermende omgeving van het onderwijs naar het werkende leven is ook lastig. En veel jongeren zijn in hun eerste baan nog volop bezig zich te ontwikkelen tot verantwoordelijke volwassenen.

2. Update je introductieprogramma. De eerste maanden in een nieuwe baan zijn stressvol. Zeker voor jongeren met weinig werkervaring. Richt de kennismaking daarom niet alleen op de inhoud van de job, maar ook op het leren kennen van collega’s en – bijvoorbeeld door het meelopen met ervaren krachten – de ongeschreven regels in een organisatie.

3. Organiseer sociale zorg. Veel jonge medewerkers willen niet falen in de ogen van hun baas en zullen niet zelf beginnen over stress of andere mentale problemen. Daarom zul je als werkgever proactief moeten zijn. Organiseer bijvoorbeeld dat groepjes jonge medewerkers elkaar regelmatig spreken. En zorg voor coaches, mentoren en trainingen in sociale en emotionele vaardigheden.

4. Stel grenzen aan de werkweek. Veel twintigers trappen niet of te laat op de rem. Dus moet je als werkgever een handje helpen. Hoe? Bijvoorbeeld met een wekelijkse vergadervrije dag of een dagelijks niet-storen-uur. En door af te spreken dat er voor achten en na vijven niet wordt gemaild en geappt.

5. Stop verkeerde managementpraktijken. Sommige managers creëren nodeloze stress door medewerkers openlijk met elkaar te vergelijken of door het organiseren van competitie. Ongezond en niet effectief. Onderlinge concurrentie ondermijnt collegialiteit en samenwerking. Welk bedrijf zit daar nu op te wachten?

Van Ooijen heeft een punt. Werken met jonge mensen is niet alleen fijn en stimulerend. Het brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Leuk of niet, als werkgever ben je – na ouders en school – ook een beetje opvoeder.

Ben Tiggelaar schrijft wekelijks over persoonlijk leiderschap, werk en management.