Wint Musk de wedstrijd gedachten lezen?

Marc Hijink

Momenteel heb ik dringend behoefte aan wat wonderen. Gelukkig zijn ze de wereld nog niet helemaal uit – als je even zoekt. Vorige week stuitte ik op de magische wijze waarop je elektriciteit uit de lucht kunt plukken. Deze keer een ander mirakel: meekijken met het menselijk brein.

Elon Musk heeft genoeg geld om zijn eigen wonderen te fabriceren. Een jaar of vijf geleden kondigde de multimiljardair aan dat hij elektroden in het menselijk brein wilde plaatsen om hersenactiviteit uit te lezen. Met zijn bedrijf Neuralink zou je misschien, ooit, gedachten kunnen up- en downloaden. En hersenen upgraden, om als mensheid niet ten onder te gaan in de strijd tegen oprukkende kunstmatige intelligentie.

Vergeleken met Musks andere projecten, zoals SpaceX (ruimteraket), Tesla (elektrische auto) en Hyperloop (supersneltrein), leek Neuralink het meest op luchtfietserij. Toch lijkt die luchtfiets nu een beetje van de grond te komen.

Er is een nieuwe Neuralink-mijlpaal in de maak: onlangs verscheen een vacature voor een directeur klinische testen. Dat zou erop duiden, meldde tijdschrift Technology Review deze week, dat Neuralink zich klaarmaakt voor tests op menselijke proefpersonen. Enige voorzichtigheid is op zijn plaats. Uit de overige vacatures blijkt dat Neuralink ook twee lijkschouwingspecialisten zoekt om hersenweefsel te analyseren.

De eerste menselijke toepassing van Neuralink wordt een ‘communicatieprothese’ waarmee patiënten met een ernstige verlamming toch kunnen typen. Het doel is muskiaans: verbetering van het wereldrecord breintypen. Dat record staat op naam van Dennis DeGray. Deze Amerikaan is vanaf zijn nek verlamd maar kan, dankzij een chip in zijn hoofd, met een snelheid van achttien woorden per minuut communiceren. Daarmee is hij de snelste breintypist ter wereld.

DeGray is een van de proefpersonen van het BrainGate Project, dat al sinds 2004 onderzoek doet naar brain-machine interfaces (een chip die via sensoren een koppeling legt tussen je hersens en de computer).

BrainGate boekte afgelopen jaar belangrijke doorbraken. Het ontwikkelde bijvoorbeeld een manier om menselijke hersenen uit te lezen via een draadloos netwerk, zodat patiënten thuis makkelijker gebruik kunnen maken van breinbesturing.

De tweede vooruitgang is een techniek die het mogelijk maakt om te schrijven zonder handen. Een van de deelnemende proefpersonen, wiens hand verlamd was door een beschadiging aan de ruggegraat, kon via de computer letters ‘denken’ op een scherm.

Lees ook: Verlamden hun eigen armen of benen laten besturen

Tot nu toe was het brein-computeronderzoek vooral gericht op vertalen van hersenactiviteit van wat grovere motoriek, zoals reiken, grijpen, een kopje koffie drinken met hulp van je robothand, of een cursor heen en weer bewegen. Maar met het denken van letters kunnen proefpersonen negentig tekens per minuut ‘schrijven’. Die snelheid is volgens de onderzoekers vergelijkbaar met het typen op een smartphone door een niet-verlamde persoon.

Zo’n brein-computerinterface kun je vergelijken met een microfoon in een lawaaierige ruimte: de sensoren registreren pieken in het signaal, slimme software probeert patronen te herkennen en de ruis (van andere neuronen) te onderdrukken. We begrijpen niet goed hoe gedachten in onze hersenen ‘gecodeerd’ worden, maar zien wel intenties. Een chip vertaalt die met zo weinig mogelijk vertraging in een beweging.

In dit wedstrijdje gedachtenlezen ligt BrainGate voorlopig voor op Neuralink. Het bedrijf van Musk leest hersenen uit met een chip die informatie krijgt van duizend neuronen. Ter vergelijking: het menselijk brein telt zo’n 86 miljard neuronen. Er is dus nog een wereld aan wonderen te ontdekken.

Marc Hijink schrijft op deze plek over technologie. Twitter: @MarcHijinkNRC

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.