John de Mol heeft gewoon geen idee

Zap Het gesprek met John de Mol in de uitzending van BOOS over wangedrag bij The Voice was ontluisterend. Hij legde de verantwoordelijkheid bij de slachtoffers, die zich volgens hem beter hadden moeten uitspreken.

John de Mol in BOOS: This is the Voice.
John de Mol in BOOS: This is the Voice. Beeld BNNVARA

Na veertien minuten in BOOS. This is the Voice verscheen ineens een vrouw in beeld, op de rug gefilmd, verder onherkenbaar gemaakt door een zwarte capuchon. Boven haar krijsten meeuwen in de winterlucht. Ze vertelde Tim Hofman dat ze aangifte ging doen tegen Ali B. Van verkrachting.

Het was een van de schokmomenten in een uitzending die aan elkaar hing van de gruwelijke verhalen. Marco Borsato die aan de billen en heupen van kinderen zat. De dickpics, opmerkingen en andere grensoverschrijdingen bij negentien (!) vrouwen van Jeroen Rietbergen. De akelige details over hoe Ali B een oud-kandidate meelokte naar zijn studio met muziekpraatjes. Daar begon hij haar ineens te zoenen, waarna zij verstijfde. Het kostte haar na acht jaar nog altijd moeite om het verkrachting te noemen, vertelde ze Hofman. „Ik heb nog steeds het gevoel dat het mijn eigen schuld is.” Na afloop had ze Ali gevraagd of hij niet bang was dat het zou uitlekken. „Nee, want niemand gaat jou geloven.”

Lees ook: ‘Voor slachtoffers The Voice was de drempel om wangedrag te melden te hoog’

De berichten die BOOS waren vooruitgesneld vielen al niet mee, maar het hele verhaal bleek nog veel erger. De beerput was diep en vol – en het was bij vlagen moeilijk om je niet van het scherm af te wenden. Een vrouw vertelde hoe ze op een feest van kamer naar kamer werd achtervolgd door Ali B, waarbij hij haar geld aanbood, onverhoeds zijn hand in haar broek stak en haar dwong tot orale seks. Het uitzoekwerk van Hofman en zijn redactie was voorbeeldig, de wijze waarop de anonieme getuigen in beeld werden gebracht was respectvol – geduldige onderzoeksjournalistiek op een terrein waar de schandaalzucht vaak overheerst. Zo werd deze BOOS tegelijkertijd een uitzending die je aan iedereen zou willen laten zien en eentje waarvan je zou willen dat niemand hem zou hoeven zien – of maken.

Mea culpa

De opmerkelijkste gast verscheen na vijftig minuten in beeld: John de Mol. De man die The Voice of Holland jarenlang maakte, beëindigde vijf dagen stilzwijgen op de enige juiste plek: bij BOOS zelf. Hij was, zei hij, „behoorlijk in de war”. De Mol waakte ervoor om de verhalen in twijfel te trekken, erkende verantwoordelijk te zijn en sprak een „mea culpa” uit. Jeroen Rietbergen had hij in 2019 „alle hoeken van de kamer” laten zien nadat er een klacht over een dickpic was binnengekomen; verder had hij nooit iets over misstanden vernomen.

Lees ook: Tot deze week kon The Voice-bandleider Rietbergen schuilen achter zijn vriendin en zijn piano

Toch was het een ontluisterend gesprek. Want als De Mol werd gevraagd naar de machtsrelatie tussen zijn zwager Rietbergen en kandidaten, meende hij dat die niet bestond omdat Rietbergen geen formele zeggenschap over de wedstrijd had. Dat je de vraag naar een machtsrelatie moet bekijken vanuit het oogpunt van de machteloze, leek deze machthebber niet te vatten. Zijn belangrijkste actiepunt lag bij de slachtoffers: die moesten zich uitspreken. Er waren loketten zat in zijn bedrijf. „Als niemand iets zegt, kunnen wij niets doen.” Verwijzen naar een angstcultuur vond hij „te makkelijk”. Vrouwen hebben „kennelijk een soort schaamte”, zo besloot hij zijn probleemanalyse. Kwade wil leek het niet te zijn. John de Mol heeft gewoon geen idee.

BOOS monteerde er een uitspraak van deskundige Willy van Berlo achteraan: „Nogmaals: de verantwoordelijkheid ligt altijd bij degene die over de grens gaat en niet bij degene die het overkomt. Is het zo duidelijk genoeg?”