Opinie

Discussieer over diversiteit, niet over het ‘geile broekje’

Aylin Bilic

Ik heb jarenlang bij grote bedrijven gewerkt. Mijn bazen en veel van mijn collega’s waren vrijwel altijd man. En ik heb in die jaren rare dingen gezien. Bij het ene bedrijf was het erger dan bij het andere, maar afwezig was het nergens.

Het speelde vooral bij borrels, trainingen met overnachting, bedrijfsfeestjes en gezamenlijke (ski)vakanties. En er was vaak drank in het spel. Ik zie nog voor me hoe mijn beste vriendin na zo’n avondje door onze baas – een uiterst charmante en geliefde kerel overigens – in de bezemkast geduwd werd. Mijn vriendin was niet op haar mondje gevallen, en wist zich snel weer te bevrijden. Andere collega’s lieten het wel gebeuren. Weer anderen gingen met plezier in op de avances van hogergeplaatsten.

Ik stond erbij en ik keek ernaar. Zoals vrijwel iedereen. Het is een cliché, maar daarom niet minder waar: dit soort taferelen was tot een paar jaar geleden bon ton in het Nederlandse bedrijfsleven. Ik had medelijden met de vrouwen van die baasjes, die meestal met de kinderen permanent thuiszaten omdat hun belangrijke man zeventig uur per week moest werken.

Vier jaar geleden brak #MeToo uit. Dat is Amerika, hier gebeuren zulke dingen niet, meenden sommigen toen. Afgelopen week werd ook Nederland met zijn eerste grote #MeToo-schandaal geconfronteerd. Na een kleine week voornamelijk gespeculeer, belooft BOOS donderdag meer details.

Al wisten we voor die uitzending nog weinig, het land is al wel dagenlang in rep en roer. In de rij bij de kaaswinkel, in de taxi, tijdens de start van een zakelijke afspraak bij een groot Zuidas-kantoor: overal begonnen mensen tegen me te praten over The Voice of Holland. En wat ik ’s avonds ook afzapte: VI Vandaag, Beau, OP1 en M draaiden allemaal om ‘de kwestie’. Even leken we in dit land corona, de nieuwe Koude Oorlog en de wooncrisis vergeten.

Dinsdagavond zag ik presentatrice Margriet van der Linden indringend in de camera kijken. Ze riep iedereen (ja iedereen) op die ooit iets grensoverschrijdends heeft meegemaakt, om contact op te nemen met de redactie van M. Dat je in zulke gevallen aangifte moet doen bij de politie, en niet bij haar redactie, leek niet eens in Margriets hoofd op te komen.

Wat kennelijk bij The Voice of Holland is gebeurd is dieptriest. Maar sensatiezucht speelde in de berichtgeving afgelopen week een hoofdrol. En leedvermaak met de ineenstorting van het De Mol-imperium. De De Mols kregen er in de speculaties stevig van langs. Ze hadden ervan geweten! Waarom zei Linda niets over de slachtoffers?! Zelfs zoon Johnny werd in zijn eigen talkshow flink de maat genomen. Het spreekwoord ‘wie geschoren wordt, moet stilzitten’ indachtig, wist hij op een gegeven moment nauwelijks nog wat uit te brengen.

Je zou bijna vergeten dat de deelnemers aan al die discussies nog bijna niets wisten over de misstanden. Er was één aangifte gedaan (tegen Ali B, die ontkent), en één man (Jeroen Rietbergen) heeft bekend dat hij „contact van seksuele aard” gehad heeft. In een talkshow sprak verder een vrouw die door Rietbergen was betast, en een ander had van hem te horen gekregen dat ze ‘een geil broekje’ aan had.

Ongetwijfeld is er meer gebeurd en komt er nog meer naar boven. Maar laten we daarop wachten voordat we ons collectief zo laten gaan. In een democratische rechtsstaat gaan de feiten aan het oordeel vooraf. En die feiten waren er in ieder geval voor de BOOS-uitzending nog nauwelijks.

Waar ik bang voor ben, is dat deze mediahype over een of twee weken voorbij is, terwijl het echte probleem, dat blíjvende (media-)aandacht verdient, te weinig aandacht krijgt. Dat is de nog altijd gebrekkige diversiteit aan de top van het Nederlands bedrijfsleven. Ik zie dat in mijn dagelijkse werk als headhunter. Anders dan in bijvoorbeeld Franse, Engelse of Amerikaanse bedrijven, kent Nederland een beschamend laag percentage vrouwen in de top van grote beursgenoteerde ondernemingen.

Waar al die talkshows het over hadden moeten hebben, in plaats van al die oh’s en ah’s over de familie De Mol, is de Nederlandse bedrijfscultuur. Binnen die cultuur moet iedereen zich veilig voelen en mag er nooit sprake zijn van (impliciet) machtsmisbruik.

Een cultuurverandering creëer je als bedrijf door heel bewust mensen te selecteren voor sleutelposities. Door meer vrouwen, nieuwe generaties en meer culturele diversiteit aan je boardrooms toe te voegen maak je een einde aan de sterke mannelijke en daarmee eenzijdige bedrijfscultuur, die bij veel organisaties nog sterk aanwezig is. Over het gebrek aan diversiteit zijn wél genoeg feiten, onderzoeken en rapporten voor een goede talkshow-discussie.

Aylin Bilic is headhunter en publicist.