Laatste nieuws coronacrisis

Engeland en Israël beperken reizen naar Zuid-Afrika vanwege nieuwe coronavariant

Laatste nieuws coronacrisis In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Dit blog over de belangrijkste ontwikkelingen rond het coronavirus van donderdag 25 november is gesloten. Volg het laatste nieuws in het nieuwe blog:

Laatste nieuws Covid-19 Bijna 900 sterfgevallen meer dan verwacht in week 46

Engeland en Israël beperken reizen naar Zuid-Afrika vanwege nieuwe coronavariant

Engeland en Israël hebben Zuid-Afrika op hun rode lijst van reisbeperkingen gezet naar aanleiding van een nieuwe, besmettelijkere variant van het coronavirus die daar is opgedoken. In Engeland wordt iedereen die recentelijk uit Zuid-Afrika is gekomen opgespoord om te testen of zij besmet zijn met de nieuwe B.1.1.529-variant. Israël heeft naast Zuid-Afrika ook Botswana, Zimbabwe, Mozambique en Namibië op de zogeheten rode lijst gezet. Alleen Israëlische staatsburgers mogen nog terugkeren uit deze landen.

De nieuwe variant dook voor het eerst op in de regio Gauteng en is inmiddels ook ontdekt in Botswana en in Hongkong, meegenomen door een man die eerder in Zuid-Afrika was geweest. Sinds de eerste besmetting zijn er 77 gevallen in de regio gemeld, en inmiddels behoort 90 procent van de nieuwe coronabesmettingen in het gebied toe aan de B.1.1.529-variant.

Volgens Zuid-Afrikaanse wetenschappers is de variant besmettelijker en omzeilt deze variant mogelijk het immuunsysteem. In Zuid-Afrika is slechts 24 procent van de bevolking gevaccineerd, wat het risico op een snelle verspreiding doet toenemen. Experts van de Wereldgezondheidsorganisatie zijn al op de hoogte gesteld en komen naar verwachting op vrijdag met een Griekse naam om de variant te duiden.

Een rij voor een vaccinatielocatie in Zuid-Afrika. Foto Siphiwe Sibeko/Reuters

Portugal scherpt maatregelen aan ondanks hoge vaccinatiegraad

Hoewel vrijwel alle volwassenen in Portugal zijn gevaccineerd, heeft premier António Costa donderdagavond nieuwe coronamaatregelen aangekondigd. Dat melden Portugese media. Het land kent een vaccinatiegraad van zo’n 98 procent, maar zag de afgelopen dagen een toename van het aantal positieve coronatests.

Per woensdag 1 december wordt het tonen van een negatief testbewijs verplicht op verschillende plekken, óók voor gevaccineerden. Zo moeten reizigers die het land per vliegtuig betreden bij aankomst een negatieve coronatest kunnen overleggen, evenals bezoekers van nachtclubs, bars, grote evenementen en verzorgingstehuizen. Ook wordt het dragen van mondkapjes in binnenruimten weer verplicht. Verder moet iedereen de eerste week van januari thuiswerken als dat kan, om zo de verspreiding van het virus na de feestdagen tegen te gaan.

„Het maakt niet uit hoe succesvol de vaccinatiecampagne was, we moeten ons ervan bewust zijn dat we een fase van groter risico ingaan”, vertelde premier Costa donderdag tijdens een persconferentie. „We hebben een aanzienlijke groei gezien [van het aantal positieve coronatests] in de Europese Unie en Portugal is geen eiland.” In de eerste week van november lag het dagelijkse aantal positieve coronatests tussen grofweg de 400 en 1.400, terwijl woensdag ruim 3.700 positieve testuitslagen werden gemeld.

Lees ook: Door een vaccinatiegraad van 98 procent mag bijna alles weer in Portugal

Mensen met mondkapjes in het centrum van Lissabon. Foto Pedro Nunes/Reuters

‘Kabinet koerst op avondlockdown vanaf 17.00 uur’

Het kabinetsoverleg op het Catshuis over de aanscherping van de coronamaatregelen is afgelopen. De betrokken bewindslieden hebben volgens ingewijden nog geen definitieve besluiten genomen, maar zeker lijkt dat veel sectoren vanaf komend weekend om 17.00 uur moeten sluiten. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de horeca, niet-essentiële winkels en de cultuursector. Daarmee zou het kabinet niet kiezen voor een volledige lockdown, maar een soort avondsluiting.

Het nieuwe pakket zou aansluiten bij het gegeven advies van het Outbreak Management Team. De verwachting is dat het onderwijs volledig open kan blijven, zoals het OMT het kabinet heeft geadviseerd. Omdat de modellering van het precieze effect van maatregelen steeds onzekerder is, worden er nog nieuwe doorrekeningen gemaakt.

Binnen het kabinet wordt gehoopt dat die doorrekeningen gunstig uitvallen en dat het gehele onderwijs, inclusief het middelbaar en hoger onderwijs, volledig kan worden ontzien. Vrijdagavond is er een nieuwe persconferentie van demissionair premier Mark Rutte (VVD) en coronaminister Hugo de Jonge (CDA).

De binnenstad van Utrecht, gezien vanaf de Domtoren. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

CBG over Pfizer aan kinderen: balans tussen werkzaamheid en veiligheid positief

Het vaccin van Pfizer/BioNTech beschermt kinderen tussen vijf en twaalf jaar goed tegen het coronavirus en de bijwerkingen ervan zijn vergelijkbaar met die bij oudere kinderen. Dat zegt Ton de Boer, voorzitter van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), in een reactie op de goedkeuring door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) van het vaccin voor deze leeftijdsgroep.

Aangezien de bijwerkingen meevallen en met name kinderen met een ernstige aandoening groot belang hebben bij een vaccinatie tegen het coronavirus, is volgens de Boer „de balans tussen werkzaamheid en veiligheid positief”. Het CBG heeft namens Nederland een rol gespeeld in de Europese beoordeling van de toepassing van het vaccin voor kinderen. Volgens de Boer is er bij dat onderzoek geen onderscheid gemaakt tussen risicogroepen binnen de leeftijdsgroep van vijf tot twaalf omdat „veel afhangt van de circulatie van het virus in de maatschappij”.

Het EMA oordeelde vandaag dat het toedienen van de Pfizer-prik aan kinderen tussen vijf en twaalf jaar veilig is. Zij krijgen wel een lagere dosis: circa een derde van de dosis die oudere kinderen en volwassenen krijgen. Nu het EMA een positieve beoordeling heeft gegeven, zal in Nederland de Gezondheidsraad een advies uitbrengen over de prik voor jonge kinderen. Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) neemt vervolgens een besluit over de inzet van het vaccin. Daarbij volgt hij overwegend het advies van de raad.

Trend zet door: RIVM meldt 22.274 positieve tests

Bij het RIVM zijn het afgelopen etmaal 22.274 meldingen van positieve coronatests binnengekomen. Dat zijn er 1.488 minder dan een dag eerder. De trend van de afgelopen week zet daarmee door: voor de tiende dag op rij zijn meer dan twintigduizend positieve testuitslagen gemeld bij het rijksinstituut.

Daarnaast kreeg het RIVM 61 meldingen van sterfgevallen, elf meer dan het etmaal daarvoor. Niet al deze personen overleden de afgelopen 24 uur, meldingen van sterfgevallen kunnen namelijk met enige vertraging binnenkomen bij het RIVM.

Lichte toename aantal coronapatiënten in het ziekenhuis, vooral stijging op de IC

Het aantal coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen is weer toegenomen. Donderdag liggen 2.545 mensen met Covid-19 in het ziekenhuis, een stijging van tien in vergelijking met woensdag. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Die stijging is wat lager dan de afgelopen weken, toen de ziekenhuisbezetting per dag met tientallen nieuwe coronapatiënten steeg.

Vooral het aantal patiënten op de intensive cares nam toe. Momenteel worden 530 mensen met het coronavirus verzorgd op de IC, 25 meer dan een dag eerder. Op de reguliere afdelingen waren er 15 patiënten minder met Covid-19.

Europese Commissie wil na negen maanden booster voor coronapas reizigers

Het Europese ‘coronapaspoort’ moet zijn geldigheid negen maanden na de laatste vaccinatie gaan verliezen. In een nieuwe aanbeveling stelt de Europese Commissie donderdag voor dat alle EU-lidstaten die aanpassing overnemen. De nieuwe regel moet op 10 januari 2022 ingaan, waardoor reizigers die hun laatste prik vóór 10 april 2021 kregen vanaf dan geen geldige EU-coronapas meer hebben.

De nieuwe aanbeveling volgt in reactie op een groeiende roep vanuit verschillende EU-lidstaten ook boosters in het coronapaspoort op te nemen. Meerdere landen hebben al voorstellen gepresenteerd om de geldigheid van hun binnenlandse coronapas in de tijd te beperken. Zo moeten 65-plussers in Frankrijk vanaf 15 december een booster hebben gehad om hun ‘pass sanitaire’ te behouden - dezelfde regel gaat iets later voor alle volwassenen in, zo werd donderdag bekendgemaakt. Vooral de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis drong de afgelopen dagen aan de geldigheid van het EU-coronasysteem te beperken tot zes maanden na de laatste vaccinatie.

De Commissie rekt die periode nu op tot negen maanden. Ze verwijst daarbij weliswaar naar de aanbeveling van het Europese Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) om boosters na 6 maanden toe te dienen, maar wil alle EU-landen de tijd te geven burgers van een extra prik te voorzien.

Naast het beperken van de geldigheid van de coronapaspoorten, stelt Brussel ook voor over te schakelen naar een „persoonsgerichte aanpak”, waarbij louter nog moet worden meegewogen wat de persoonlijke vaccinatie- of teststatus van een burger is en niet meer waar hij vandaan komt. Dat betekent dat het minder belangrijk wordt of een land ‘rood’ of ‘donkerrood’ kleurt op de zogeheten ‘kleurtjeskaart’ die het ECDC wekelijks opstelt. De manier waarop die kaart tot stand komt moet ook gaan veranderen: in de toekomst moet ook onder meer de vaccinatiegraad van een specifiek land worden meegewogen.

Lidstaten zullen op korte termijn in Brussel over de nieuwe voorstellen overleggen, waarna de kans groot is dat die worden overgenomen.

Correctie (25 november 2021): In een eerdere versie van dit artikel stond dat reizigers die hun laatste prik voor 10 maart hebben gekregen, per 10 januari 2022 geen geldige EU-coronapas meer hebben. Dat klopt niet: 10 maart moet 10 april zijn. Dat is hierboven aangepast.

Gezondheidsraad vindt boostershots voor mensen onder 60 jaar goed idee

De Gezondheidsraad adviseert een boostervaccinatie voor mensen tussen de achttien en zestig jaar. Dat heeft het Nederlandse adviesorgaan donderdag bekendgemaakt. De gevaccineerde kan zowel gevaccineerd worden met Moderna als met Pfizer/BioNTech. Het moet leiden tot een hogere beschermingsgraad tegen het coronavirus.

De volgorde van vaccinatie moet volgens de raad op leeftijd verlopen: van oud naar jong. Verder voorrang bieden aan bijvoorbeeld mensen die het Janssen- of AstraZenecavaccin hebben ontvangen is volgens de Gezondheidsraad niet nodig. Dat zou vooral leiden tot vertraging bij het zetten van de prikken. De bescherming is volgens de raad bovendien nog steeds hoog en „de verschillen tussen de vaccins zijn niet groot”.

De raad adviseerde begin november al een boosterprik voor mensen van zestig jaar en ouder. In reactie daarop begon het kabinet met de boostervaccinaties bij mensen boven de tachtig jaar.

EMA keurt gebruik van het Pfizer-vaccin goed voor kinderen vanaf 5 jaar

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft het gebruik van het coronavaccin van Pfizer/BioNTech goedgekeurd voor kinderen vanaf vijf jaar. Dat heeft het Geneesmiddelenbureau donderdag laten weten. Het vaccin van de Amerikaanse farmaceut was eerder al goedgekeurd voor het gebruik bij mensen van twaalf jaar en ouder.

De doses die kinderen tussen de vijf en twaalf jaar krijgen, is wel lager dan voor oudere leeftijden. Zij krijgen 10 microgram per prik toegediend, in plaats van de 30 microgram die de leeftijdsgroepen van twaalf jaar en ouder kregen. Dit komt omdat het onderzoek onder tweeduizend kinderen in de leeftijdscategorie aantoonde dat een lagere dosis dezelfde gewenste immuunrespons gaf als de dosis van dertig microgram bij mensen tussen de 16 en 25 jaar.

Een Canadese jongen zit in de wachtruimte nadat hij het Pfizer-vaccin heeft ontvangen. Foto Andrej Ivanov/ANP

Limburg is relatief gezien de regio met meeste coronabesmettingen in heel West-Europa

Nergens in het westen van Europa zijn er relatief zoveel coronabesmettingen op dit moment als in Limburg. In de afgelopen twee weken zijn er 22.482 mensen positief getest op Covid-19 in de provincie met ruim 1,1 miljoen inwoners. Ook wel: één op de vijftig inwoners in Limburg is besmet. Dat blijkt donderdag uit de cijfers die het Europese Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) wekelijks publiceert.

Limburg heeft samen met zestien andere regio’s in Europa meer dan 2.000 besmettingen op elke 100.000 inwoners. Vooral in landen in Midden- en Oost-Europa zijn veel besmettingen. In Oostenrijk bijvoorbeeld werden in twee regio’s in de afgelopen twee weken meer dan 3.100 op elke 100.000 inwoners positief getest op corona.

Heel Nederland blijft op ‘donkerrood’ staan op de Europese risicokaart, wat betekent dat er op elke honderdduizend mensen meer dan vijfhonderd coronabesmettingen zijn.

Lichte aanscherpingen Frans beleid, alle volwassenen opgeroepen voor booster

In Frankrijk worden alle volwassenen opgeroepen om een boostervaccinatie tegen het coronavirus te halen. De Franse gezondheidsminister Olivier Véran hield donderdagmiddag een persconferentie. De derde prik is een voorwaarde voor verlengde geldigheid van de coronapas.

„Het klopt dat het coronavirus opnieuw, snel, en overal circuleert - in Europa en in Frankrijk. We zitten in Frankrijk inderdaad in een vijfde golf en die is in deze wintermaanden waarschijnlijk hoger en zal langer aanhouden dan de vorige”, stelde Véran. De regering heeft evenwel besloten „noch een lockdown, noch een avondklok” in te stellen, zoals bij de eerdere zeer strenge lockdowns in Frankrijk het geval was. In plaats daarvan kondigde Véran enkele verscherpingen aan van de geldende maatregelen, waaronder het verplichte gebruik van mondkapjes in publieke binnenruimtes. Verder riep hij burgers op „ons lot in eigen handen te nemen” door vaker te luchten en de handen te wassen of ontsmetten - bij het spreekgestoelte van het ministerie stond een fles ontsmettinsgel prominent in beeld. Simpele routines lijken misschien een lichte maatregel tegen „een virus dat ons al bijna twee jaar belaagt”, maar vormen volgens de minister „een belangrijke barrière”.

De booster is volgens Véran nodig om de immuniteit van gevaccineerden op pijl te houden. 25 miljoen Fransen komen volgens Véran in aanmerking voor de booster; een deel daarvan, voornamelijk ouderen en het zorgpersoneel, hebben eerder al hun oproep daarvoor ontvangen. Zes miljoen Fransen die daarvoor wel in aanmerking komen, hebben er tot nu voor gekozen zich niet te laten vaccineren. Verán heeft een medisch-ethische commissie gevraagd zich te buigen over het vaccineren van kinderen in de leeftijdscategorie 5-11 jaar.

OMT adviseert onderwijs open te houden

Het Outbreak Management Team (OMT) heeft geadviseerd om het onderwijs open te houden, als nieuwe strengere maatregelen worden genomen om het aantal nieuwe coronabesmettingen in het land in te dammen. Dat bevestigen Haagse bronnen donderdagochtend. Het is aannemelijk dat dat advies dan geldt voor alle vormen van onderwijs, van basis- tot middelbare scholen en hoger onderwijs. Het demissionair kabinet heeft ook eerder aangegeven kinderen en jongeren, groepen waarvan bekend is dat zij negatieve impact hebben ervaren van de eerdere lockdowns, zoveel mogelijk te willen sparen van volgende maatregelen.

Het OMT was om spoedadvies gevraagd, omdat het aantal ziekenhuisopnamen blijft stijgen. Vrijdag wordt besloten of er inderdaad een aanscherping van de coronamaatregelen komt; dan is ook een vervroegde persconferentie. Eerder was een officieel ‘weegmoment’ op 3 december gepland.

Lees ook: Met een nieuwe lockdown geeft het kabinet zijn eigen falen toe

Mentale gezondheid en welzijn tijdens corona achteruitgegaan in OESO-landen

Tijdens de pandemie is de mentale gezondheid wereldwijd achteruitgegaan: mensen ervaarden meer depressie en eenzaamheid dan vorig jaar. Dat effect beschrijft de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in een donderdag verschenen rapport over wereldwijde mentale gezondheid en welzijn in coronatijd.

Uit gegevens van vijftien landen blijkt dat een kwart van de mensen vorig jaar risico liep op het krijgen van een depressie en het ervaren van angsten. Dit jaar gaf zelfs een derde van de mensen aan zich na het werk te moe te voelen voor andere noodzakelijke taken. In 2020 was dat nog minder dan een vierde. Een op de vijf mensen in Europa voelde zich in bijna heel de tijd eenzaam, gemeten aan het begin van 2021.

Twitter avatar OECD OECD ➡️ Better policies for better lives The 🆕 #OECD report on #COVID19 & #WellBeing reveals that young people felt lonelier than older age groups during the pandemic. How can we ensure the #Recovery leaves no one behind ❔ Read key findings in our new blog 📚⤵️
https://t.co/oc4oCr925P https://t.co/W3zbrCkxoU

Vooral jongeren hebben volgens de OESO een klap gekregen van de lockdowns door de wereldwijde pandemie, iets dat onder Nederlandse jongeren al bekend was uit eerdere onderzoeken dit jaar. Nu zegt ook het rapport van de OESO dat jongeren de grootste achteruitgang op sociaal gebied en op het gebied van mentale gezondheid en welzijn hebben ervaren. Ook vrouwen voelden zich eenzamer tijdens de coronaperiode.

In het rapport staan ook cijfers over andere effecten van de pandemie in Europese landen. Zo is tussen maart 2020 en mei 2021 een oversterfte van gemiddeld 16 procent gemeten in de OESO-landen. Dat leidde alleen al tot een daling in de gemiddelde levensverwachting van zeven maanden. Ook liet 31 procent van mensen uit 25 landen weten dat zij tijdens vorig coronajaar financiële tegenslagen hebben gehad. Overheidssteun in meerdere landen heeft het gemiddelde inkomen wel op peil weten te houden.

Kinderombudsman wil geen 2G-beleid voor jongeren

Kinderombudsman Margrite Kalverboer roept het demissionaire kabinet op om geen 2G-beleid in te voeren voor jongeren. „Ik maak mij zorgen over de impact hiervan op de ontwikkeling van jongeren op de langere termijn”, schrijft zij donderdag in haar oproep. Ook vraagt de kinderombudsman het kabinet om geen coronapas in te voeren bij mbo-opleidingen.

De kinderombudsman maakt zich vooral zorgen om het recht op onderwijs. Ze noemt het een „essentiële voorziening waar alle jongeren toegang toe moeten hebben” en benadrukt haar zorgen om de negatieve impact van de coronacrisis op de mentale gezondheid van jongeren. Met de 2G-maatregel mogen alleen gevaccineerde of genezen mensen naar binnen bij bijvoorbeeld restaurants of evenementen. De coronapas maakt vaak gebruik van de 3G-maatregel, waarbij gebruikers ook een test kunnen laten doen om te bewijzen dat ze niet besmet zijn met het coronavirus.

Voor kinderen vraagt Kalverboer het kabinet donderdag om de basisscholen en middelbare scholen open te houden bij een mogelijke lockdown. Ze noemt het belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Als de scholen tóch dicht moeten, vraagt ze het kabinet om perspectief te bieden en duidelijk te zijn over de schoolsluiting aan kinderen en jongeren. Bovendien hoopt ze dat kwetsbare kinderen voor wie fysiek onderwijs noodzakelijk is dit kunnen blijven volgen.

Jongeren op het schoolplein van een middelbare school. Foto Patricia Rehe/ANP/Hollandse Hoogte

Oxfam: huiselijk geweld wereldwijd sterk toegenomen tijdens coronacrisis

Tijdens de coronacrisis heeft wereldwijd meer huiselijk geweld plaatsgevonden. Dat blijkt uit een donderdag gepubliceerd rapport van Oxfam Novib. De mensenrechtenorganisatie vreest voor de veiligheid van vrouwen, meisjes, maar ook transgenders en anderen die tot de LHBTQI-gemeenschap behoren en zegt dat de pandemie ongelijkheden heeft vergroot.

Oxfam heeft het aantal meldingen van huiselijk geweld bij hulplijnen geteld tijdens de eerste paar maanden van lockdown in tien verschillende landen wereldwijd. In Colombia, Zuid-Afrika en Italië was een sterke toename te zien, tussen de 69 en de 79 procent meer telefoontjes van geweld. In de landen Argentinië, Tunesië, China, Somalië, het Verenigd Koninkrijk en Cyprus steeg het aantal meldingen minder, maar was er wel een toename met 25 tot 50 procent. In Maleisië steeg het aantal meldingen zelfs met 111 procent, twee keer zo veel als het gemiddelde.

Het aantal opnames van slachtoffers van huiselijk geweld in opvanghuizen is, anders dan verwacht, gedaald in coronatijd. Een slachtoffer begrijpt waarom en vertelt haar verhaal

In het rapport roept de mensenrechtenorganisatie overheden op in te grijpen, omdat deze volgens Oxfam geen serieuze maatregelen nemen en er niet in slagen huiselijk geweld aan te pakken. Van de biljoenen euro’s die landen hebben gespendeerd om de pandemie te bestrijden, is slechts 0,0002 procent besteed aan de bestrijding van huiselijk geweld, constateert Oxfam. „Het is een schande dat meisjes, vrouwen en LHBTQI+’ers een dubbele pandemie doorstaan van geweld en Covid-19.”

Duitsland passeert grens 100.000 coronadoden

In Duitsland zijn sinds het begin van de coronapandemie 100.000 mensen gestorven aan de gevolgen van Covid-19. Bij het Robert Koch Instituut zijn in het afgelopen etmaal 351 meldingen gedaan van mensen die zijn overleden aan de gevolgen van het coronavirus. Daarmee werd de grens van 100.000 gepasseerd.

Net als in Nederland loopt het aantal coronabesmettingen in Duitsland hard op en is er een dagrecord geboekt. Het Robert Koch Instituut meldt donderdagochtend 75.961 nieuwe besmettingen. Een dag eerder was er met 66.884 ook al een recordaantal besmettingen gemeld.

Ook in Duitsland wordt gevreesd dat de ziekenhuizen de toestroom van coronapatiënten snel niet meer aan zullen kunnen.

Voetgangers met en zonder mondkapjes bij metrostation in Berlijn. Foto Filip Singer/EPA

Welkom in dit blog

In dit blog houdt de redactie van NRC het nieuws over de coronacrisis in binnen- en buitenland bij. Gisteren werd bekend dat het demissionaire kabinet de persconferentie over de coronamaatregelen vervroegd. Waarschijnlijk komen er verscherpingen: woensdag meldde het RIVM een recordaantal van ruim 23.000 positieve tests. Ook bleek dat sinds de uitbraak van het virus nog nooit zo veel verpleeghuizen in Nederland zijn geconfronteerd met het virus. Om de vaccinatiebereidheid te vergroten, lanceerde demissionair minister De Jonge een campagne in elf talen.

Lees hier het vorige blog terug