Analyse

Kabinet staat voor cruciale coronabesluiten als de cijfers niet dalen

Coronabeleid Het kabinet staat aan de vooravond van moeilijke besluiten die diep ingrijpen in een samenleving onder hoogspanning.

‘Coronaminister’ Hugo de Jonge in de Tweede Kamer.
‘Coronaminister’ Hugo de Jonge in de Tweede Kamer. Foto Lex van Lieshout/ANP

Het lijkt dé vraag van een cruciale coronaweek te worden: gaan de cijfers serieus dalen of zijn zwaardere maatregelen nodig, misschien zelfs een volledige lockdown? Het demissionaire kabinet staat aan de vooravond van moeilijke besluiten die diep ingrijpen in een samenleving onder hoogspanning. Verschillende steden waren dit weekend het toneel van gewelddadig protest van tegenstanders van de maatregelen. Daarnaast is er de bijna parallelle werkelijkheid van zwaar overbelaste ziekenhuizen en paniek in de zorg, waar de term ‘Code Zwart’ steeds vaker valt.

Lees ook: 1G, 2G, 3G: hoe werkt de coronapas het best?

De komende dagen moet een effect zichtbaar worden van de maatregelen die vorige week zaterdag ingingen. Allereerst in de besmettingscijfers. Maar zo’n kentering „zien we nog niet”, zei OMT-lid Marion Koopmans zondag in Buitenhof. Het aantal positieve tests zat ook zondag ruim boven de 20.000 en de ziekenhuisbezetting stijgt almaar verder. Het OMT ziet ook nog geen sterke afname in de mobiliteitscijfers. Als er niets verandert, komt het OMT komende woensdag of al eerder voor spoedoverleg bij elkaar, zei IC-arts Diederik Gommers vrijdagavond bij Op1. Een nieuwe lockdown, inclusief schoolsluiting, ligt dan op tafel.

De ontwikkelingen doorkruisen de strategie van het kabinet, dat hoopte dat het eerder sluiten van horeca en winkels en het weren van publiek bij sportwedstrijden het tij kon keren. Deze maandag dient demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) bij de Tweede Kamer een wet voor een 2G-model in, waarmee het kabinet begin december al wilde versoepelen door bepaalde sectoren alleen voor gevaccineerde of genezen mensen te heropenen. Maar versoepelen lijkt voorlopig verre toekomstmuziek en 2G is daarmee tot nu toe vooral een theoretische discussie.

2G veroorzaakt intussen wel grote onrust. Hoewel veel van de relschoppers van dit weekend vaker voor overlast zorgen, zijn de rellen niet helemaal los te zien van het coronabeleid. Betogers scandeerden vrijdag ‘Fuck 2G, Rotterdam doet niet meer mee’. De rellen vonden plaats nadat de horeca om 20.00 uur de deuren sloot en werden mede veroorzaakt door voetbalhooligans die niet meer welkom zijn in het stadion.

De ziekenhuizen vrezen de komende weken zo’n grote toevloed aan Covid-patiënten, dat zij niet meer alle acute patiënten kunnen behandelen. In zo’n situatie, wanneer alle IC- en ziekenhuisbedden vol liggen, treedt het protocol voor ‘Code Zwart’ in werking en gaan artsen selecteren op bijvoorbeeld ligduur en leeftijd. De Jonge zei vrijdag dat dit scenario „niet dichtbij” is omdat er nu in totaal zo’n 900 patiënten op de IC’s liggen. De ziekenhuizen moeten volgens afspraken met het ministerie in een uiterst geval 1.350 IC-bedden kunnen bemannen voor een aantal weken.

Lees ook de reportage vanuit het Jeroen Bosch Ziekenhuis: Het personeel is weer razend druk, coronazorg is intensief en tijdrovend

In de zorg vinden ze dit aantal door het gebrek aan personeel en hoog ziekteverzuim niet realistisch. Zorgbestuurders die voor ‘Code Zwart’ waarschuwen, benadrukken dat de zorg meer is dan de IC’s en dat de zorg zich alweer in een zwart scenario bevindt, met patiënten die tijdelijk op de gangen van overbelaste SEH’s moeten liggen en met het afbellen van bijvoorbeeld kankerpatiënten.

Een nieuwe lockdown zou de druk op de zorg snel kunnen verlichten, maar binnen het kabinet ligt zo’n aanpak gevoelig nu zoveel Nederlanders zijn gevaccineerd en een lockdown ook weer economische en maatschappelijke schade betekent. Een lockdown kan bovendien de kans op sociale onrust en gewelddadige rellen zoals die van afgelopen weekend verder vergroten. En hoe lang kan een lockdown dit keer nog duren? Makkelijke keuzes zijn er niet meer.

Hoe werkt 1G, 2G, 3G? pagina 6-7