Reportage

Het voorspelde einde van de onmogelijke opdracht van Ronald Koeman in Barcelona

FC Barcelona Na maanden van onzekerheid werd Ronald Koeman ontslagen als trainer van FC Barcelona. Een verrassing is dat allerminst.

Ronald Koeman na afloop van de verloren wedstrijd tegen Rayo Vallecano. Kort daarna werd hij ontslagen.
Ronald Koeman na afloop van de verloren wedstrijd tegen Rayo Vallecano. Kort daarna werd hij ontslagen. Foto Oscar del Pozo/AFP

FC Barcelona en Ronald Koeman. Het was de afgelopen maanden een kroniek van een aangekondigde dood. Voorzitter Joan Laporta liet zijn coach een tijdje bungelen voordat er na een nederlaag tegen het kleine Rayo Vallecano (1-0) niets anders op zat dan de 58-jarige Nederlander te ontslaan. Al zag Koeman dat zelf – zoals zo vaak – anders: „We hebben goed gespeeld, alleen hebben we niet gescoord. Maar ik weet dat dit in Spanje niet telt”, waren zijn laatste woorden in dienst van de Catalaanse topclub.

Sergi Barjuán neemt voorlopig zijn taken waar, totdat oud-speler Xavi Hernández over kan komen vanuit Qatar.

Het ontslag van Koeman lekte al tijdens de nachtvlucht terug naar Barcelona uit via de krant Sport en werd om 00.20 uur, nog voor de landing van het toestel, bevestigd.

Maar een verrassing kon dit allang niet meer zijn voor Koeman die op donderdag afscheid nam van zijn spelersgroep. En van zijn droombaan.

Ter compensatie staat er een afkoopsom van 12 miljoen euro in zijn contract dat tot medio 2022 liep zodat de schuld van het noodlijdende FC Barcelona weer wat verder oploopt. Maar met een lening van anderhalf miljard euro voor de verbouwing van Camp Nou maakte de club eerder deze maand al een vlucht naar voren.

Koeman wist als trainer van FC Barcelona nooit de magie op te roepen die hem dertig jaar geleden als speler zo geliefd had gemaakt. Door zijn ‘gouden goal’ op Wembley in 1992 had ‘sneeuwvlokje’ wel het benodigde krediet toen toenmalig voorzitter Josep Maria Bartoméu hem in de zomer van 2020 losweekte van Oranje en hem aanstelde als ‘puinruimer’. Als opvolger van Quique Setién – wiens afkoopsom nog altijd niet zou zijn voldaan – kreeg Koeman een vrijwel onmogelijke opdracht: met minder middelen beter presteren.

Krediet

Het krediet van Koeman slonk echter als sneeuw voor de zon toen hij Luis Suárez via de telefoon diens vertrek aanzegde en hij het beproefde 4-3-3-systeem verliet om met weinig overtuigend voetbal aan een nieuwe periode van FC Barcelona te beginnen. Glorieus werd het nooit. Koeman hield stand door bestuursperikelen, een gebrek aan financiële middelen om hem te kunnen ontslaan en het ontbreken van het kritische publiek tijdens de coronapandemie. De nieuw verkozen voorzitter Laporta ging tegen wil en dank door met Koeman. Ze wonnen samen de Spaanse beker.

Bij dat succesje bleef het tijdens veertien maanden Koeman waarin Barcelona maar liefst 21 keer verloor. Laporta ging aan het einde van het afgelopen seizoen opzichtig op zoek naar een alternatief, maar besloot toch door te gaan met het ‘verstandshuwelijk’. Na een onverwacht en gedwongen vertrek van sterspeler Lionel Messi – Barcelona kon zijn salaris niet meer binnen de regels van La Liga betalen – werd de opdracht voor Koeman alleen nog maar lastiger. Het aantrekken van Eric Garcia, Kun Aguëro en Memphis Depay was onvoldoende om het gemis van Messi te verbloemen.

Koeman maakte een grote inschattingsfout door vlak voor het sluiten van de transfermarkt Luuk de Jong aan te wijzen als vervanger voor de aan Atlético Madrid uitgeleende Antoine Griezmann. Luuk de Jong groeide de voorbije maanden uit tot het symbool van een fantasieloze ploeg.

In de selectie met ervaren topspelers als Marc-André ter Stegen, Gerard Piqué, Frenkie de Jong en Memphis naast jonge talenten als Ansu Fati, Pedri, Gavi en Nico ontbrak het niet aan kwaliteit. Wel aan samenhang en vertrouwen. En dat is Koeman aan te rekenen. De ploeg werd in de Champions League vernederd door Bayern München en Benfica en liep in de nationale competitie in korte tijd drie keer tegen een nederlaag op.

Openlijke kritiek

Koeman groef als coach zijn eigen graf door na iedere tegenvaller met zijn vinger naar een ander te wijzen. Zo uitte hij in de documentaire Força Koeman openlijk kritiek op Laporta, brandde hij na nederlagen meerdere keren zijn eigen spelers af of legde de schuld bij de scheidsrechter neer. Ook streek hij de clubleiding en de persafdeling tegen de haren in met het oplezen van een verklaring waarin hij om steun vroeg in een sportief en financieel moeilijke periode. Die steun kreeg hij.

Maar na kansloze nederlagen tegen Atlético Madrid en Real Madrid was het verlies tegen het Madrileense arbeidersclubje Rayo Vallecano de doodsteek voor Koeman. De trotse Catalaanse clubleiding legde nu liever de schuld bij de trainer voordat de socios zich tegen hen zouden richten. Xavi is nu de beoogde verlosser van de club waar Jordi Cruijff liever als technisch adviseur op de achtergrond blijft.