Opinie

Ongebruikt potentieel

Clarence Seedorf

Vorige week hoorde ik dat Naomi Osaka Roland Garros verliet nadat ophef was ontstaan omdat ze geen persconferenties meer wilde bezoeken. In de media werd kritisch gereageerd; een sporter van haar statuur zou verplicht zijn met de pers te spreken omdat sponsors en andere belanghebbenden veel in hen investeren.

De eerste reactie van die belanghebbenden is te denken aan hun eigenbelang. Boetes, en zware veroordelingen van de pers en de fans zijn het gevolg ervan. Dat menselijke gedrag komt helaas veel voor. Oordelen voordat we weten wat er is gebeurd. Ik ben zelf vaak doelwit geweest. Het leerde me niet hetzelfde te doen.

Na de kritiek onthulde Osaka dat ze kampt met depressieve klachten. Ze heeft tijd en ruimte nodig om te herstellen. Ineens stonden de belanghebbenden pal achter haar. Sporters zijn ook mensen, met gevoelens. Slechts weinigen hebben geleerd om te gaan met druk.

Ik was heel jong toen ik uit eigen initiatief met een life-coach aan mezelf ging werken om de emotionele balans te verbeteren in mijn leven als mens en als topsporter. Weinig mensen weten zelfs maar wat emoties zijn, en waar ze vandaan komen, laat staan hoe ze moeten reageren als emoties hun leven gaan bepalen.

Toen ik mijn carrière bij Ajax begon werd veel belang gehecht aan op tijd zijn, shirt in de broek doen, tatoeages vermijden, een eenvoudige auto rijden, want dan was je nederig, goed rekken, duizend buikspieroefeningen en honderd push-ups doen. Ik was de jongste en moest harder werken om competitief te zijn tussen de volwassenen.

Dan ben je talent van het jaar en worden topprestaties ineens elke dag geëist. Hoge verwachtingen, permanent. Mijn eerste drie jaar voelde het alsof ik elke dag eindexamen deed. Hoe zou u zich voelen? Gelukkig kon ik uit mezelf goed met druk omgaan.

Ik denk dat de meerderheid van de atleten niet eens weet dat ze psychologische lasten hebben. Ze worden vaak geleefd door hun omgeving: van het tijdstip van opstaan en het ontbijt, en de afspraken voor fysiotherapie en de marketingactiviteit tot en met het diner. In zo’n bubbel blijft veel verborgen.

Wat had ik als mens en voetballer veel baat kunnen hebben bij goede mentale begeleiding. Dan had ik meer uit mijn potentieel had kunnen halen, en eerder. Al doende leert men, maar onnodig hard vallen en misschien weer opstaan is het andere uiterste.

De focus in het voetbal is gericht op de korte termijn, maar clubs missen het bewustzijn voor een systematische aanpak die het maximale uit spelers haalt. Clubeigenaren zijn vaak grootaandeelhouders van multinationals. Daar investeren ze in het welzijn van hun topmanagement en specialisten, zodat constant gepresteerd kan worden. Maar zijn voetballers geen specialisten? Waarom wordt topsporters opgelegd aan hun uithoudingsvermogen te werken, maar wordt niet structureel tijd besteed aan psychologische training?

Alle facetten die kunnen bijdragen aan prestatieverbetering moeten evenredige ruimte krijgen in het systeem – een holistische aanpak. Techniek en fysiek hebben hun plaats bij de clubs, maar het is tijd ook de motor, het psychologische aspect, een voorname plaats te geven. Uit zorgzaamheid, of uit eigenbelang maakt mij niet uit. Maar wat Osaka overkwam kan voorkomen worden.

Clarence Seedorf is oud-voetballer. Nu is hij ondernemer, filantroop en gastspreker.