Nog veel onduidelijk over reisregels binnen Europa

Covid-reiscertificaat Het Europese Covid-reiscertificaat komt er nu echt aan. Maar met moeite is er een lijn te ontdekken in de coördinatie van het Europese grensregime.

Nederlanders die zich bij GGD Amersfoort laten vaccineren, kunnen hun coronavaccinatie desgewenst laten bijschrijven in het gele boekje.
Nederlanders die zich bij GGD Amersfoort laten vaccineren, kunnen hun coronavaccinatie desgewenst laten bijschrijven in het gele boekje. Foto Robin Utrecht/ANP/ Hollandse Hoogte

Eerst maar even het goede nieuws, voor de vakantieganger: Het Europese Covid-reiscertificaat komt er nu echt aan en wordt al in een groeiend aantal EU-lidstaten gebruikt. Afgelopen donderdag voegden ook Estland en Letland zich bij de groep van onder meer Duitsland, Griekenland en Spanje. Minder positief: terwijl de officiële lancering van 1 juli nadert, wordt steeds duidelijker dat de mist over precieze reisregels ook dan nog niet volledig zal zijn weggetrokken.

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) wist de verwachtingen woensdag in de Tweede Kamer in elk geval al flink te temperen. Vanaf 1 juli kunnen ook Nederlanders gebruik gaan maken van de Europese reispas. Maar hoewel De Jonge hoopte op duidelijke Europese afstemming over de toepassing van het certificaat, zei hij niet „uit te kunnen sluiten dat we uiteindelijk toch bilateraal met sommige EU-landen afspraken zullen moeten maken.”

Het tekent de lichte anarchie die blijft bestaan, ook nu de EU in principe een klap heeft gegeven op het Covid-certificaat. „De vakantie komt eigenlijk te vroeg”, erkent een EU-diplomaat. „Of de voldoende vaccinatiegraad te laat.” Zeker is dat de coördinatie van het Europese grensregime deze zomer nog met plastic aan elkaar hangt en je er alleen met enige moeite één lijn in kunt ontdekken.

De vakantie komt eigenlijk te vroeg

EU-diplomaat

Nieuwe reisafspraken

Deze vrijdag proberen EU-landen het in Brussel eens te worden over nieuwe reisafspraken, over onder meer de toepassing van de reispas. Gesteggel rond de grenzen is na meer dan een jaar pandemie in de EU al haast het nieuwe normaal, maar nu het vakantieseizoen nadert, de vaccinatiegraad stijgt én er een nieuw certificaat is, zou het vrije verkeer op z’n minst weer enigszins op gang moeten kunnen komen.

Lees ook: Een onbezorgde vakantie zit er deze zomer nog niet in

Dat lukt ook – maar tot op zekere hoogte. Naar verwachting spreken EU-landen deze vrijdag af soepeler te worden bij het toekennen van kleurtjes aan de verschillende Europese gebieden. Nog altijd zal het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) daarvoor kijken naar het aantal besmettingen en het percentage positieve tests. Maar door een andere (soepelere) weging van die twee cijfers moet een groter deel van Europa oranje of groen gaan kleuren.

Alleen dat zal het voor veel Europeanen al een stuk eenvoudiger maken op vakantie te gaan. Reizigers uit een groen gebied zijn immers vrij te gaan en staan waar ze willen. En in een land als Nederland verspringt het stoplicht op de ECDC-kaart waarschijnlijk snel van rood naar oranje, wat het reizen eveneens iets makkelijker maakt.

Lastiger ligt het bij de afspraken over de precieze toepassing van het certificaat. Dan gaat het om vragen als: hoelang moet de (tweede) vaccinatie erin zitten om een vrijgeleide te krijgen? Of: hoe oud mag een PCR-test zijn, of een sneltest? En: vanaf welke leeftijd hebben kinderen een negatieve test nodig?

Nog ingewikkelder

Overeenstemming hierover zal er waarschijnlijk wel komen. Maar om het nog wat ingewikkelder te maken kunnen landen er dan nog altijd voor kiezen zelf soepeler te zijn en meer toeristen binnen te laten. En dus zou het ook kunnen dat Nederland zelf nog met een ander EU-land overlegt – de bilaterale afspraken waar De Jonge alvast naar hintte. Bij een verhoogde dreiging kan een land bovendien altijd blijven besluiten het regime plotseling toch weer te verstrengen.

Daarmee blijft het Covid-certificaat een ietwat manke poging tot Europese afspraken in het coronabeleid. Het toont ook dat EU-landen, na een jaar vergaande controle te hebben gehad over wie ze onder welke voorwaarden hun land binnenlieten, uiterst voorzichtig zijn die controle weer uit handen te geven. Voor de vakantieganger blijft het voorlopig opletten.

Vaccinatiedoelen pagina 12-13