Sluimerende zaak achtervolgt Promes én Oranje

Nederlands elftal Bondscoach Frank de Boer maakte zich niet druk om de zaak-Promes. Maar woensdag was de aanvaller toch onderwerp van gesprek.

Is dit hem dan, die ‘tikkende tijdbom’ waarover bondscoach Frank de Boer zich vooraf niet zo druk maakte? Of is het niet meer dan een rotje?

Terwijl de internationals zich ongestoord pogen voor te bereiden op hun openingswedstrijd bij het EK, zondagavond tegen Oekraïne, ging het woensdagochtend niettemin weer over randzaken. Na de keeperskwestie en onduidelijkheid rond vaccinaties was het ditmaal de zaak-Promes die voor rumoer zorgde, opgerakeld door De Telegraaf.

De krant kwam met een interview met de neef van Quincy Promes. De man stelt vorige zomer door de voetballer in een knie te zijn gestoken tijdens een feestje in diens loods. Onder een gefingeerde naam vertelt het vermeende slachtoffer wat hem is overkomen. Hoe hij zulk ernstig knieletsel opliep – doorkliefde pezen en spierweefsel – en dat hij al een jaar niet heeft kunnen werken. „Ik dank God, de chirurgen, mijn fysio en iedereen die me steunde dat ik weer kan lopen”, zegt hij.

Het steekincident werd eind december bekend. Sindsdien hangt Promes, die sinds februari bij Spartak Moskou speelt, een gevangenisstraf boven het hoofd. De aanvaller heeft zijn betrokkenheid in de zaak altijd ontkend. Dat laatste leidde ertoe dat Ajax, zijn werkgever op het moment dat het incident naar buiten kwam, vasthield aan de onschuldpresumptie, zoals de KNVB dat nu ook doet: iemand is onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Met elk oordeel, ook op ethische gronden, zou de bond op de stoel van de rechter gaan zitten.

Frank de Boer volgt die lijn. Hij zei enkele weken geleden dat hij zich geen zorgen maakte over de casus. Hij had zich „laten informeren” over de eventuele strafzaak tegen Promes en juristen hadden hem ervan overtuigd dat de kwestie niet tijdens het Europees kampioenschap zou opspelen. Dus toen De Boer twee weken geleden zijn selectie bekendmaakte, met daarin Promes, zei hij: „Ik vind het geen tikkende tijdbom. Het speelt op dit moment niet in mijn ogen.”

Bewijs van ooggetuigen

Een verkeerde inschatting? Daar lijkt het wel op. En dat niet alleen. Duidelijk is ook dat De Boer met het selecteren van Promes, toch geen bepalende speler bij Oranje, zélf het risico nam dat hij met „randzaken” zou worden lastiggevallen, zoals dinsdag gebeurde toen De Telegraaf vóór publicatie de KNVB informeerde.

Vorige week had Promes zijn betrokkenheid bij het incident nogmaals ontkend, toen hij tijdens een trainingskamp in Portugal met de pers sprak. Hij vond het ook vervelend dat vragen over de steekpartij hem maar bleven achtervolgen.

Juist die uitspraken hebben de neef ertoe aangezet in de dagen voor de eerste EK-wedstrijd van Oranje, naar de pers te stappen. „Het doet pijn te moeten lezen dat hij blijft ontkennen. Er is zoveel bewijs, ook van ooggetuigen”, zei de man in De Telegraaf. Zijn advocaat, Yehudi Moszkowicz eist bovendien dat het Openbaar Ministerie nog vóór het EK een beslissing neemt over vervolging, omdat de zaak in zijn ogen onnodig wordt vertraagd.

Het is pijnlijk voor bondscoach De Boer en zijn collega’s, vooral omdat ze steeds weer benadrukken dat de „focus” volledig op voetbal moet liggen. Van randzaken wil De Boer af, die leiden te veel af. Dat kan een toernooi verpesten, zo benadrukt hij steeds tijdens deze voorbereiding.

Toch is het niet de eerste keer dat het begeleidingsteam rond Oranje risico’s verkeerd inschat. Eerder al gaf de bondscoach vage antwoorden over vaccinaties van spelers. „Vijf of zes” hadden een vaccin geweigerd, zei hij, zonder het onderwerp goed toe te lichten. De vaccinkwestie was daarna dagenlang in het nieuws. Media probeerden uit te zoeken welke spelers geen prik wilden. Nog ingewikkelder werd het toen verdediger Matthijs de Ligt verklaarde dat hij geen vaccin zou nemen. Iets waar hij een dag later via sociale media weer op terugkwam, om het later in een interview met Trouw nog eens uit te leggen.

Ook de kwestie rond beoogd eerste keeper Jasper Cillessen zorgde voor ruis. Hij werd positief getest op het coronavirus, kon daardoor niet mee op trainingskamp in Portugal en werd vervolgens tot zijn verbazing afgebeld door De Boer. Cillessen deelde zijn ongenoegen over deze gang van zaken met De Telegraaf. Analisten snapten er niets van dat De Boer hem thuis liet en de bondscoach moest nog dagenlang vragen beantwoorden over Cillessen.

Schouder aan schouder

Er was bij Oranje vaker onrust in aanloop naar een groot toernooi. Het fysieke ongemak van de latere EK-held Marco van Basten in 1988. Een stemming voor een nieuwe bondscoach voor het WK in 1990. Ruud Gullit die bedankte voor het WK van 1994. Sluimerende onvrede bij een groep Ajacieden tijdens het EK van 1996. De hamstringblessure van Arjen Robben rond het WK van 2010. Robin van Persie die bij het EK van 2012 niet met de pers sprak. Maar zodra de bal eenmaal rolde, ging het toch snel weer over voetbal.

Op dat scenario zal De Boer ook hopen. Zolang zijn spelers schouder aan schouder blijven staan, en geen krimp geven, zoals woensdag op het trainingsveld, heeft hij het gelijk aan zijn zijde. Dan was die zogenoemde tijdbom inderdaad niet meer dan een rotje voor de poorten van het basiskamp in Zeist.