Opinie

Spaghettibandjes en korte rokjes betekenen niet dat iemand ‘erom vraagt’ en moet je dus niet verbieden

Zeden Strenge kledingvoorschriften op school houden rolpatronen in stand van meiden als mogelijke slachtoffers en jongens als daders. Laat jongeren zelf kiezen, zeggen en .
Katholieke schoolmeisjes op een schoolplein.
Katholieke schoolmeisjes op een schoolplein. Foto Jonathan Kirn / Getty Images

In de Belgische pers en op sociale media leidde een brief met verontrustende fatsoensnormen van een middelbare school in België afgelopen week tot discussie. Leerlingen wordt opgedragen zich niet bloot te kleden. Zij die „de oproep niet hebben begrepen” krijgen een T-shirt met schoollogo aangereikt.

Ook in Nederland komen kledingvoorschriften op scholen voor. Te vaak impliceren dit soort kledingvoorschriften dat weinig bedekkende kleding leidt tot grensoverschrijdend gedrag. Voor een gezonde relationele en seksuele ontwikkeling is het belangrijk dat jongeren kunnen experimenteren met hun uiterlijk. Dit is van essentieel belang voor het vormen van hun identiteit en een positief zelfbeeld.

Ongewenst gedrag

Dat bloot gelijk zou staan aan uitdagend is in beginsel al onjuist: wat jouw uiterlijk teweeg brengt bij een ander is de verantwoordelijkheid van die ander. Alhoewel er een positieve verschuiving lijkt te zijn op het gebied van victim blaming – verkrachting of ongewenste aanraking vinden we niet langer de schuld van het meisje met het korte rokje – zijn strikte kledingvoorschriften wat ons betreft een stap terug. Spaghettibandjes en korte rokjes betekenen niet dat iemand ‘erom vraagt’. Het mag nooit zo zijn dat jongeren leren dat hun uiterlijk of kledingkeuze leidt tot ongewenst gedrag.

Dat bloot gelijk zou staan aan uitdagend is in beginsel al onjuist

Hoe moet het dan wel? Geef jongeren mee dat lichamelijke integriteit en respect voor eigen grenzen en die van de ander cruciaal zijn. Begeleid bij het ontwikkelen van inlevingsvermogen en empathie. Bespreek kledingkeuzes en opvattingen daaromtrent in de klas en motiveer leerlingen om zich in te leven in wat hun keuze bij de omgeving teweeg kan brengen. Ook het eventuele ongemak van leeftijdsgenoten en leerkrachten kan daarin een plaats krijgen. Zo kan dit gesprek niet vanuit angst, maar vanuit nieuwsgierigheid worden gevoerd.

Lees ook: Het naveltruitje: omstreden, niet minder populair

Juist op school kunnen jongeren in een veilige omgeving experimenteren. Leerlingen die op school iets leren over empathie en inlevingsvermogen ontwikkelen, maken later ook meer verantwoorde keuzes. Verbieden of afdwingen van bepaalde kleding gaat aan het doel voorbij: jongeren krijgen geen inzicht in hun keuzes en gedrag en ervaren weerstand. In reactie op de Belgische brief kwamen leerlingen juist in korte rokjes naar school.

‘Dubbele moraal’

Relationele en seksuele vorming hebben baat bij dialoog en uitwisseling van opvattingen. Bovendien bestaat bij kledingvoorschriften het risico dat zij een ‘dubbele seksuele moraal’ versterken, omdat ze vooral op meiden zijn gericht.

Zo worden ouderwetse rolpatronen in stand gehouden, waarbij meiden gezien worden als potentiële slachtoffers en jongens als daders. Seksuele gezondheid is juist gebaat bij gelijkwaardigheid en vrije keuze.

Het is dus zaak een breder fundament te bieden, het gesprek aan te gaan en opvattingen uit te wisselen. Kom samen met jongeren tot een besluit. Als dat betekent dat leerlingen hun korte spijkerbroekjes voortaan voor het strand bewaren, is dat prima; als blote shirtjes aan de orde van de dag blijven: ook goed. Laat jongeren zich gehoord voelen en ondersteun ze in het komen tot een besluit.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.