Commando’s: ambitieuze dramaserie met de echo van Dutchbat

Zap De gedachte is dat Commando’s, de tweede Nederlandse militaire dramaserie na het wat vlakke Hoogvliegers, moet kunnen wedijveren met internationale concurrenten. De vaart zit er meteen flink in.
Werner Kolf in de dramaserie Commando’s.
Werner Kolf in de dramaserie Commando’s. Beeld AvroTros

‘Het is geen gevangene, joh! Het is gewoon een fokking pedo!” Die zin keert vaak terug in de eerste afleveringen van Commando’s, de dramaserie van AvroTros over een groep militairen die na drie jaar wordt teruggezogen in een rampzalig verlopen missie in Nigeria – zondag was de tweede aflevering.

De gedachte is dat Commando’s – de tweede Nederlandse militaire dramaserie na het wat vlakke Hoogvliegers van een jaar geleden – moet kunnen wedijveren met internationale concurrenten en inderdaad zit de vaart er meteen flink in. In recordtempo worden zeven mannen die in Afrika hun leven waagden uit hun kalme leven gerukt. Daar gaan de pijlers van hun polderbestaan: het afzwemmen van de dochter, de appeltje-eitje-bewakingsklusjes, de PTSS-therapie met yogatrekjes, de ochtendlijke babbeltjes in bed met een Vlaamse vlam. In plaats daarvan staan ze heimelijk te overleggen op een schietbaan met de naam Dutch Hell.

De held van het verhaal is John de Koning, lekker eenzelvig gespeeld door Werner Kolf. Hij krijgt te horen dat een Nigeriaanse minister (inderdaad, de ‘fokking pedo’ van de bevrijdingsactie) speciaal om hem heeft gevraagd als persoonsbeveiliger bij een bezoek aan Nederland. Er volgt een moordaanslag waarbij zowel dader als doelwit onduidelijk blijven, terwijl het rechtlijnige Europol (in de persoon van de Vlaamse vlam van een van de commando’s) onderzoek doet naar de gebeurtenissen van drie jaar geleden. Hogere militairen proberen met twee handen tegelijk de doofpot gesloten te houden, bevreesd voor hun eigen hachje. Wie aan welke kant staat, is in hoge mate onduidelijk.

De setting schept zo voldoende onbekenden om de kijker naar het puntje van zijn stoel te schuiven. Dat moet ook een beetje omdat Commando’s een serie is met typisch Hollands geluid: de militairen zijn niet alleen mannen van weinig woorden, het zijn ook mannen van moeilijk verstaanbare woorden. Verder valt er nog wel een lijstje kritiekpunten te maken aangaande het soms erg ongeloofwaardige solisme van de hoofdrolspelers, maar ach, al die computers zonder wachtwoord in Homeland hebben ook nooit een kijker weggejaagd.

Interessant is vooral hoe Commando’s de positie van de Nederlandse (ex-)militair afschildert. Die is weinig begerenswaardig. Heldendom blijkt een zeer relatief begrip. Weliswaar doen de personages in de serie niet aan wildplassen tijdens carnaval, maar gesteund door hun superieuren weten ze zich ook niet. Wanneer de gebeurtenissen in Nigeria de leiding in de problemen dreigen te brengen, beperkt die zich tot pogingen om alle betrokkenen het zwijgen op te leggen.

Tijdens hun missie worden de militairen technisch goed voorbereid op hun opdracht, maar moreel gezien worden ze in hun eentje de jungle ingestuurd. Want wat moeten ze doen als de te bevrijden gijzelaar de stellige indruk wekt dat hij een minderjarig meisje gaat verkrachten? Of als de tegenstander uit wraak onschuldige burgers dood begint te schieten? Rond je dan de missie af zoals voorbereid of probeer je dat bloedbad te voorkomen? Zeker is dat wat de militair ook besluit, de politiek daarna met volle overgave de andere kant op zal kijken.

Dat kun je zien als het eeuwige dilemma van de militair, maar hier dringt ook de specifieke Nederlandse context zich op. Want 25 jaar na de val van Srebrenica is het moeilijk niet dááraan te denken bij militairen die worden uitgezonden op een missie waarvan niemand de reikwijdte kan overzien. Zo klinkt in Commando’s de echo van Dutchbat door.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.